maandag 30 maart 2020

, ,

TSO-coördinatoren Kompas

Beste TSO coördinator,

Nu de scholen dicht zijn ligt ook de TSO stil. Misschien voel jij, nu we een beetje beginnen te wennen aan de coronasituatie en het thuisblijven, de behoefte om iets te doen. De een leest meer, legpuzzels worden uit de kast gehaald en er worden volop creatieve manieren bedacht om voor elkaar te kunnen zorgen en in contact te blijven. Wellicht heb je zin en tijd om eens in alle rust over jouw tso na te denken.

Het TSO Coördinatoren Kompas als hulpmiddel om te reflecteren op jouw TSO


Leidinggeven aan een groep vrijwilligers in de TSO is een uitdagende baan. Het vraagt om een doelgerichte aanpak. Veel vrijwilligers houden van gezelligheid en verbondenheid. Het is belangrijk dat zij zich gehoord en gezien voelen. Daarnaast is het de bedoeling dat zij pedagogisch verantwoord met kinderen omgaan, zich houden aan afspraken en in staat zijn om samen te werken. Het Kompas is een schrift met 45 pagina's opdrachten en tips die tso coördinatoren met vrijwilligersteams helpen op koers te blijven.

Doelen stellen


Ik help je graag (nog) bewuster te worden van het belang van doelen stellen en daar stap voor stap aan te werken. Neem je vrijwilligers mee op je pad naar een verbetering of verandering. Je kan dit doen door hen erover te informeren en ook door het stellen van vragen. Zo voelen zij zich betrokken.

Zoektocht naar nieuwe collega’s


Momenteel is het op veel scholen een grote uitdaging om voldoende vrijwilligers te vinden. Er zijn echter ook scholen waar een wachtlijst is voor tso medewerkers. Wat een uitersten hè? In dit kompas vind je een aantal pagina’s met vragen en opdrachten die je kunnen helpen bij de zoektocht naar nieuwe collega’s. We zullen steeds creatiever moeten worden, op andere manieren moeten gaan zoeken en vaste gedachtepatronen loslaten.

Start met de opdracht die je meest aanspreekt


De opdrachten in het schrift staan op zichzelf. Je kunt er af en toe een uit maken, passend en hopelijk helpend bij de situatie van dat moment. Je kunt er ook voor kiezen om er eens goed voor te gaan zitten en alles uit te werken. Het geeft je een helder beeld waar je op dit moment staat met jouw tso team en waar je naar toe wilt. Het kan ook leuk en leerzaam zijn om er met iemand samen aan te werken. Doe wat het best bij je past.

Je kunt het TSO Coördinatoren Kompas hier bestellen.

Ik wens je veel gezondheid, succes, inzichten en ook plezier met het invullen van de opdrachten.


30.3.20

zaterdag 28 maart 2020

,

Putin en Trump

illustratie Camille Breukhoven
‘Hoi dames, ik heb van ons gesprek laatst een verhaal gemaakt voor op mijn blog. Vinden jullie toch niet erg he?’ Ze kijken mij aan met een mengeling van nieuwsgierigheid en afschuw.

‘Wat raar!’ Zegt een van hen.

‘Ga maar eens kijken op mijn blog hoe raar dat is dan.’

Ze denken even na………’Dus zo van…: Alexandra zei dat Lil’ Kleine…?’ begint Marijn.

‘Nee, zo dus niet, onderbrak ik haar, want ik zou nooit jullie echte namen gebruiken.’

‘Maar wel dat we op de Montessori-school zitten toch?’ vraagt Lara in de hoop toch nog een sprankje eeuwige roem te kunnen meepikken.

‘Nee, dat ook niet.’

‘Ik heet: ‘Aleksandra, Lexa, Anna, Madelief, Jelena Stephanov,’ begint één van de drie. Ze laat het niet op zich zitten dat haar naam zomaar genegeerd wordt.

‘Dus jij bent van Russische afkomst?’

‘Ja, mijn oma is geboren in Rusland. En mijn hond heet Putin. Hij heeft lang bruin haar en is zo hoog.’ Haar hand wijst tot aan haar middel.

‘Toen hij nog klein was heette hij gewoon ‘hond’ maar toen hij groter werd heb ik hem Putin genoemd. Maar hij is wel heel lief hoor.’

Het hele clubje barst in lachen uit.

‘Zes namen, dat is wel erg veel zég!’

‘Ik heet: ‘Lara, Rihanna, Mirna van den Berg,’ komt de volgende trots over de brug.

‘En ik: ‘Marijn, Carry van Hees. En mijn hond heet Trump. Putin en Trump spelen vaak samen bij mij in de tuin.’

‘Dat dacht ik wel.’

Een jongetje uit hun klas, nieuwsgierig naar de reden van onze samenscholing, komt er bij staan. Hij heet ‘Rob, Robin, Robbinson eigenlijk.’ Zegt Marijn met haar arm om hem heen geslagen alsof zijn naam een trofee is die zij net veroverd heeft.

‘Jullie namen zijn heel mooi jongens, mooier dan ik kan verzinnen. Maar ik kan ze helaas niet gebruiken. Sorry!’ Ze trekken hun schouders op en gaan voetballen want dat is erg ‘in’ onder de meisjes van tegenwoordig. Een overblijfmoeder die mij steeds nauwlettende in de gaten heeft gehouden tijdens mijn gesprekje met de schoolverlaters spreekt mij na de overblijf aan.

‘De kinderen mogen niet op dat muurtje zitten waar jij vandaag stond, dat weet je toch wel?’

‘Dit was groep 8 en het is hun laatste week op school.’

‘Ja, maar dat zijn de regels.’

‘Klopt, zeg ik mismoedig, dat zijn de regels’.

Een meisje uit de onderbouw van een aangrenzend schoolplein steekt haar hand omhoog met daarin een waterijsje:’ Cola!’ Zegt ze alsof het een toverwoord is dat ze graag met mij wil delen. Een lach glijdt over mijn gezicht en ik weet eigenlijk niet waarom.


28.3.20

woensdag 25 maart 2020

,

Tips voor thuis spelen vanwege corona

Nu alle kinderen veel thuis zitten vanwege het coronavirus, is er vaak extra speeltijd. Spelen is leren, en dus voor kinderen een mooie kans om op hun eigen manier en in hun eigen tempo extra spelvaardigheden te ontdekken. De gouden regel is hierin, laat het kind zelf het spelmateriaal ontdekken en voorkom dat het enkel een opdracht is.

Met regelmaat schrijf ik columns voor het Overblijf Magazine. Hier staan tips ten aanzien van de spelontwikkeling, de spelbeleving van een kind, het samenspelen en bijvoorbeeld het ontdekken van spelmaterialen. Laat je inspireren en ontdek samen met je kind waar jullie tijdens het spelen plezier in beleven.

Mijn columns over hoe je het spel kunt begeleiden


Spelontwikkeling
Een fijne speelplek
Hoe kun je een spel begeleiden…. Of juist niet
Een spelidee aandragen zonder spelverhaal te bepalen

Columns met speltips die je ook thuis kunt gebruiken


Spelen met kosteloze materialen
Een gezamenlijk regelspel
Spelmateriaal met een visie
Spelen met…?
Spelen met of zonder spelmateriaal?
Stoepkrijt blijft geweldig!
Wauw! Die rolt snel!
Zie jij 3 spinnen?
Speelfiguren in allerlei soorten en maten
Escape je mee?

Ik hoop dat je hier iets aan hebt!


25.3.20

vrijdag 20 maart 2020

,

Zwarte School

Het licht ging er vanzelf aan. Op de vloeren lag glanzend linoleum. De wc’s hadden marmeren vloeren en wastafels met goudkleurige kranen die vanzelf gingen lopen als je je hand eronder hield. Het was eind jaren ’90 en er waren miljoenen subsidie uitgetrokken voor een integratieproject dat moest leiden tot meer inbedding van allochtonen in de buurt. De Diamant was buurthuis, naschoolse opvang en lagere school ineen. De kinderen moesten het gevoel krijgen dat ze de moeite waard waren als tegenwicht tegen de armoedige omstandigheden waarin ze opgroeiden.

J Lo


‘Je lijkt precies op J Lo!’ riep een meisje toen ik de klas binnenkwam. ‘Ben jij Joods?’ vroeg een ander. ‘Eet jij varkensvlees?’ gilde een kind. Ik grinnikte maar wat als reactie, want dat ik zowel kosher als een varken als de mooiste vrouw van de wereld was in een adem gaf aan dat ze een nogal onrealistisch beeld van Nederlandse vrouwen hadden.


Jongens en meisjes apart


De meisjes hadden een zolder die voor hen was omgebouwd tot speellokaal, terwijl de jongens naar buiten gingen om te voetballen. Dat liep steeds opnieuw uit op vechtpartijen en stenen door de ruiten van de omliggende panden. Ouders kwamen niet naar ouderavonden en waren ook niet aanspreekbaar op het gedrag van hun kinderen, waarvan sommigen, naar men zei, met een aardappelmesje op zak tot ’s avonds laat op straat rondzwierven.

Leiderschap


‘Hoe zou jij jouw type leiderschap willen omschrijven? Als laissez-faire, democratisch of autoritair? Ik denk, zei de coördinatrice, zonder mijn antwoord af te wachten, dat jouw stijl meer laissez-faire is, klopt dat?’ Dat klonk wel mooi, dus ik antwoordde bevestigend.
‘Ik niet,’ reageerde ze fel, ‘ik hang de autoritaire stijl aan en als ik jou was zou ik dat ook maar doen, want de zachte aanpak werkt niet bij deze kinderen.’ Je kon inderdaad zo een steen tegen je hoofd krijgen tijdens de overblijf. In die zin twijfelde ik er zelf ook aan of mijn laid-back benadering wel de juiste aanpak was.

Vuistslag


Tijdens een wild spel op de zolder wilde niemand nog luisteren. De coördinator zat met een burn-out thuis en ook de directeur had het niet volgehouden. Mijn collega Bruno en ik waren als enigen over van de ploeg overblijfmedewerkers waarmee wij vol goede moed gestart waren in september. Opeens zag ik de vuist van een van de meisjes op mijn gezicht afkomen: Bam! Recht op mijn neus. Ik had dagenlang pijn en er was niemand om bij te gaan klagen. Ik besloot, na negen maanden, dat het nu wel genoeg geweest was.

Afscheid


De kinderen maakten een prachtig boekje ter afscheid voor mij met tekeningen zo lief dat ik er tranen van in mijn ogen kreeg. Gadesha, het meisje dat mij geslagen zat met haar handen voor haar gezicht te snikken. In de tram kwam een groepje meisjes naar mij toe: ‘Sorry juf, dat we zo stout geweest zijn. We vonden je heel lief en je had veel geduld met ons.’

‘Het geeft niet,’ zei ik. ‘Ik neem het jullie niet kwalijk.’ Ik twijfelde wel over mijn beslissing, maar het was al te laat. Als ik geen afscheid had genomen waren deze aardige dingen immers nooit tegen mij gezegd.

Soms kom ik het boekje met de stralend rode kaft en vrolijke glitters nog tegen bij het opruimen van oude spullen. Er staat een foto in van de klas van toen. Ik weet de namen niet meer van de kinderen, maar weggooien kan ik het niet. Het blijft een waardevol geschenk.


20.3.20

dinsdag 10 maart 2020

,

Drinken

In de wachtkamer van mijn praktijk hangt een poster van het Voedingscentrum over drinken. Of om precies te zijn: over klontjes suiker in pakjes drinken. En iedere keer weer geeft het stof tot gesprek. Dan hoor ik een kind tegen een moeder zeggen: ‘Kijk eens hoeveel suiker er in chocomel zit!’ Of ik hoor een ouder tegen een kind zeggen: ‘Goh, ik dacht dat appelsap goed was, maar dat is net zoveel suiker als limonade!’ Ook hoorde ik eens een meisje dat haar oma probeerde te overtuigen: ‘Kijk oma, in water zit niks, dus water is goed!’, maar oma vond water zelf niet lekker denk ik, dus was het niet met haar mee eens. In mijn spreekkamer gaf ik het meisje een compliment: ze had het goed gezien, in water zit niets!

Water en thee


Drinken is onderdeel van de Schijf van Vijf. Dat geldt alleen voor water en thee zonder suiker (en koffie voor volwassenen). Water is altijd goed. Water kun je leuker maken door er wat groente of fruit in te doen. Zwarte en groene thee, als je wilt met een smaakje, zijn ook goed. Drink je thee wel zonder suiker of honing, want suiker en honing zijn niet goed voor je gezondheid en voor je tanden.

Zonder suiker


Als je gewend bent suiker of honing in de thee te doen kun je dat best makkelijk afleren. De smaakpapillen (zenuwuiteinden) op je tong worden iedere tien dagen vernieuwd. Daardoor moet je wel twee weken wennen aan de nieuwe smaak van thee zonder suiker, maar na twee of drie weken ben je eraan gewend. Dan wordt de thee zonder suiker normaal.
Als je veel suiker gebruikt kun je ook 1 schepje per week minder suiker in de thee doen, dan ben je na een maand gewend aan thee zonder suiker.

Zoet drinken


Als je voor de afwisseling eens wat anders wilt dan water of thee, dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor aanmaaklimonade zonder suiker of light drinken. Daarin zitten wel zoetstoffen (anders smaakt het niet zoet), maar dat is niet erg als je er weinig van neemt. Wel is het (ook zonder suiker) slecht voor je tanden door het zuur dat in alle limonades zit, dus neem het niet te vaak.
In gewone limonade, vruchtensap (ook verse), frisdrank en fruitdranken zit allemaal evenveel suiker. Die kun je beter niet nemen.

Meer lezen?


Ga naar Voedingscentrum.

Smakelijk drinken!


10.3.20

maandag 9 maart 2020

Corona updates

De TSO functioneert als min of meer zelfstandig onderdeel binnen de school en onder verantwoordelijkheid van de school. Het beleid binnen de TSO ten aanzien van het coronavirus wordt dus in laatste instantie bepaald door de school.

Wil je als tso-coördinator of geïnteresseerde tso-medewerker zelf uit eerste hand informatie hebben die speciaal bedoeld is voor scholen, volg dan de corona-updates van de PO-Raad.

Lees verder bij PO-Raad
9.3.20

Uitdagend spelen is goed voor zelfredzaamheid


Bekijk dit interessante filmpje over uitdagend spelen, ravotten en ... leren, ontdekken en zelfvertrouwen op Goed Gespeeld van Veiligheid.nl

9.3.20

vrijdag 6 maart 2020

Hoogbegaafde kinderen in de TSO

Hoogbegaafde kinderen hebben soms speciale aandacht of juist rust nodig. Lees een aantal nuttige weetjes over deze kinderen en leer de problemen te herkennen die voor kunnen komen tijdens het overblijven.

Lees verder bij PrimaOnderwijs
6.3.20

zondag 1 maart 2020

Hygiëne is geen grap: Over schurftmijt en corona

Het is altijd al nodig om strikte hygiëne-regels in acht te nemen, maar in deze tijd is dat meer dan ooit. Jeuk, rode bultjes en schilfers op je huid: scabiës, beter bekend als schurft, komt de laatste jaren steeds vaker voor in Nederland en zeker waar mensen langer bij elkaar zijn: scholen maar ook kindercentra. En het nieuws wordt ook gedomineerd door het Corona-virus: alert zijn op verschijnselen en maatregelen treffen: vaker handen wassen, tissues bij niezen en hoesten. Het zijn heftige tijden.

Lees verder bij Kiddo
1.3.20

woensdag 19 februari 2020

,

Veiligheid en welzijn bij de TSO

Ik heb het gevoel dat sinds de AVG in gang gezet is, veel mensen (ook in de TSO) onzeker zijn over wat zij wel of niet mogen weten, over wat zij wel of niet mogen doen in relatie tot de overblijfkinderen of de organisatie. Is gezond verstand op zoveel verschillende manieren uit te leggen? We hebben blijkbaar veel behoefte aan regels en codes om binnen de grenzen van het fatsoen te blijven. In deze column heb ik een aantal regels en codes verzameld.

AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) sinds 25 mei 2018


Het doel van de AGV is om zo min mogelijk informatie te hebben/bewaren en bewust te zijn van de noodzaak van het bezit van de informatie. Er moeten duidelijke afspraken op papier staan over de procedures. Vraag op school of de tso-organisatie dus naar de privacyverklaring om te weten waar je rekening mee moet houden. Bedenk dat:

  • De informatie van kinderen die niet meer overblijven of (kunnen) veranderen niet onnodig bewaard blijft.
  • Schoolmedewerkers onderling leerling gegevens mogen delen. Wanneer de school anderen, bijvoorbeeld tso-medewerkers, wil informeren, mag dat alleen wanneer de ouder (of kind ouder dan 16 jaar) hiervoor nadrukkelijk toestemming geeft.
  • Precies om deze reden het belangrijk is dat ouders weten dat zij zelf bijzonderheden over gedrag of aanpak van hun kind(eren) delen met de tso-organisatie/medewerkers.
  • Leerkrachten wel tips kunnen delen voor een effectieve begeleiding van een kind, maar dus geen achtergrond informatie mogen delen.

Als informatie toch terecht komt bij iemand die daar niet bevoegd voor is, is er sprake van een datalek. Als de organisatie een ernstig datalek ontdekt, moet dit worden gemeld.

Vierogenprincipe (sinds 1 juli 2013)


Het vierogenprincipe is in het leven geroepen sinds de zedenzaak op een kinderdagverblijf in Amsterdam. Het protocol is alleen verplicht voor kinderdagverblijven, maar niet voor gastouders en ook niet voor BSO, Primair Onderwijs (en dus TSO, dat valt onder de wet Primair Onderwijs).

Het vierogenprincipe is eigenlijk het vierogen- of orenprincipe. Medewerkers op een kinderdagverblijf hoeven niet persé in duo’s te werken, maar kunnen elkaar wel zien werken of horen. Ook is het de bedoeling dat afdelingsleiders onaangekondigd binnen stappen om te ervaren hoe de situatie is.

Omgangsregels


  • In principe is een medewerker zo min mogelijk met een kind alleen in een ruimte. Wanneer dit wel het geval is, ga dan zodanig met het overblijfkind om dat ten alle tijden iemand kan binnenkomen.
  • Kom niet aan een ander wanneer hij/zij dat niet wil, de wijze waarop je een kind troost/beloont of feliciteert is ook afhankelijk van de wens van het kind/ouders.
  • Spontane reacties, ook in hogere groepen zijn mogelijk, ook hier rekening houdend met de wens van het kind/ouders.
  • Soms moeten kinderen geholpen worden bij het aan- en uitkleden (denk aan ongelukjes). In dergelijke situaties kan een leerkracht of tso-medewerker hierbij helpen. Houd ook hier weer rekening met wensen en gevoelens van het overblijfkind. Door een open vraag te stellen als ‘Wil je het zelf doen, of heb je liever dat de juf/meester je helpt?’ kan een kind vaak goed aangeven wat hij/zij wil.

Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling (aangepast per 1 januari 2019)


Iedere organisatie ontwikkelt een eigen meldcode met daarin 5 verplichte stappen. Sinds 1 januari 2019 is de beroepskracht verplicht het afwegingskader te gebruiken.

Stap 1: Signalen in kaart brengen.
Stap 2: Overleg met een collega (coördinator) en raadpleeg eventueel Veilig Thuis.
Stap 3: Gesprek met cliënt/ouder.
Stap 4: Wegen van huiselijk geweld/kindermishandeling:
  • Heb ik op basis van stap 1 tot en met 3 een vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling?
  • Heb ik een vermoeden van acute of structurele onveiligheid?
Stap 5: Neem twee beslissingen:
  1. Is melden noodzakelijk?
    Melden is noodzakelijk als er sprake is van:
    - acute onveiligheid
    - structurele onveilighei​d
    In het afwegingskader staat beschreven wat onder acute en structurele onveiligheid verstaan wordt.
  2. Is hulp verlenen of organiseren (ook) mogelijk? Hulp verlenen is mogelijk als:
    - De professional in staat is om effectieve/passende hulp te bieden of organiseren.
    - De betrokkenen meewerken aan de geboden of georganiseerde hulp.
    - De hulp leidt tot duurzame veiligheid.
    Indien hulp verlenen op basis van deze punten niet mogelijk is, is melden bij Veilig Thuis noodzakelijk.

Ik wens je een veilige en fijne TSO toe!


Bronnen


Autoriteitpersoonsgegevens.nl
ICTrecht.nl
Boink
hetwilgerijs.nl
Rijksoverheid.nl
Onderwijsgeschillen.nl

19.2.20

zondag 9 februari 2020

,

Slim sturen van gedrag

Een tso medewerkster heeft een terugkerend probleem met twee kinderen. Het gaat om gedrag dat haar stoort. De twee maken de rest van de groep onrustig. Ze heeft dan meer moeite om orde te houden. Het ene kind staat steeds op tijdens het eten terwijl de afspraak is dat je blijft zitten. Het andere kind roept vaak iets naar een klasgenoot aan de andere kant van het lokaal. Andere kinderen gaan er dan op reageren. Ze waarschuwt deze kinderen vaak. Soms stuurt ze één van hen naar de gang of naar de coördinator. Toch verandert er niets aan het gedrag.

Als iets niet werkt, stop


Als iets niet werkt raad ik je aan er mee te stoppen. Het kan in dit soort situaties slim zijn om nog voordat het gedrag start het kind op rustige toon aan te spreken. Je gaat dan slim sturen. Je betrekt het kind bij ‘het probleem.’

Slim sturen in zes stappen


  1. Neem het kind even apart voor je de groep in gaat.
  2. Zeg op vriendelijke toon bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat je tijdens het eten steeds opstaat. Ik vind dat lastig omdat het dan onrustig wordt in de groep. Ik waarschuw je nu vaak. Eigenlijk vind ik dat niet fijn.’
  3. Houd nu even je mond. (MOEILIJK!) Als jij je mond houdt heb je grote kans dat het kind uit zichzelf iets gaat vertellen dat waardevolle informatie geeft over de situatie.
  4. Zo nee, zeg dan nog steeds op vriendelijke toon: ‘Wat helpt jou om 10 minuten te blijven zitten?’
  5. De meeste kinderen hebben nu een idee. Voer als het maar enigszins mogelijk is het idee uit. Moedig het kind (onopvallend voor de rest van de groep) aan als je merkt dat het goed gaat.
  6. Bespreek aan het eind van de tso hoe jullie vonden dat het ging.

Werkte het? Wat wel en wat kan nog beter? Werkte het niet? Vraag dan: ’Misschien heb je nog een ander idee voor morgen?’

Geen tijd


Denk niet te snel dat je hier geen tijd voor hebt. Deze gesprekjes duren meestal korter dan je denkt.
Realiseer je ook dat je iets zult moeten investeren als je een situatie wilt veranderen.

Als je kinderen op deze manier aanspreekt voelen zij zich serieus genomen. Ook heb jij nu de kans om rustig te vertellen waarom je het graag anders zou zien. Je verbetert op zo’n moment de relatie. Je bent veel krachtiger in je communicatie als je nog niet geïrriteerd of boos bent.

Laat je het mij weten als het is gelukt? Ik hoor het ook graag als het nog niet is gelukt. Dan denk ik graag met je mee. Veel succes in de TSO!


9.2.20

vrijdag 7 februari 2020

,

Terug naar de gezonde basis

Deze titel was ooit de slogan van een campagne om mensen gezonder te laten eten. Ik gebruik de term nog vaak als ik met kinderen en ouders over eten praat.

Schijf van Vijf


In mijn spreekkamer hangt een poster van de Schijf van Vijf. Bijna alle kinderen van de basisschool herkennen hem en kunnen er wat over vertellen.

De Schijf van Vijf is een manier om uit te leggen wat de gezonde basisvoeding is.

De schijf bestaat uit vijf vakken:
1 groot vak voor volkoren graanproducten
1 groot vak voor groenten en fruit
1 vak voor drinken (water)
1 iets kleiner vak voor eiwitten zoals vlees, vis, zuivel, ei, peulvruchten en noten
1 klein maar o zo belangrijk vak voor de vetten (olie en margarine)

Liefst eet je, ook bij de lunch, iets uit elk vak.

Brood

Volkorenbrood is goed, maar ook yoghurt met muesli is prima. Je hebt leuke lunchbekers waarin je dat in kunt mee naar school kunt nemen. Veel kinderen vinden muesli lekker.

Groenten


Een lunchbox wordt vrolijk van groenten. Denk aan tomaatjes, radijsjes, snackpaprika, snackkomkommer en wortel. Met snackgroenten bij de lunch wordt het makkelijker om de aanbevolen hoeveelheid van groenten voor een dag te halen. Een snacktomaatje weegt rond 10 gram, dus 5 tomaatje is al 50 gram groenten.

Fruit


Ook fruit is vrolijk, en niet alleen op een verplichte fruitdag van school. Wissel de soorten fruit lekker af. Neem liever vers fruit in plaats van knijpfruit of vruchtensap. In vers fruit zitten meer vezels en vitamines. In sap zitten veel suikers uit het fruit.

Drinken


Water is de meest gezonde basis. Gelukkig nemen steeds meer kinderen water mee naar school. Je kunt er een smaakje aan geven met een beetje munt of schijfjes komkommer.

Als drinken kun je een beker of pakje melk of karnemelk meenemen. Dat is gezonder dan drinkyoghurt of chocomel, omdat er geen suiker of zoetstof in zit. Wist je dat in een pakje chocomel 6 klontjes suiker zitten en in drinkyoghurt 4?

Eiwitten


Sommige kinderen nemen een handje (ongezouten) noten mee naar school. Denk aan walnoten of cashewnoten. Dan hebben ze lekker wat om te knabbelen in de pauze.

Op brood past kaas (liefst met minder vet, bijvoorbeeld 30+), magere smeerkaas met minder zout, zuivelspread light, pindakaas (liefst van 100% pinda’s, zonder zout of suiker), notenpasta of vleeswaren.

Vetten


Smeer op alle brood halvarine voor vitamine D en goede vetten.

Smakelijke lunch!

Meer lezen? Schijf van Vijf bij het Voedingscentrum.



7.2.20

maandag 3 februari 2020

,

Zangplezier tijdens de overblijf

Zing je weleens? Soms gebeurt dit stilletjes in jezelf, onder de douche tijdens het opruimen, op de fiets, of luidkeels in de auto. Vul maar zelf in.

Zingen zorgt voor plezier en ontspanning. Hoe leuk is het om samen een liedje te leren in groepsverband en daar plezier uithalen? Daarom is zingen tijdens de overblijf een van de meeste populaire activiteiten. Daag je zelf uit om samen met je groepje een liedje te leren en samen te zingen.

Dit heb je nodig

  • Stembanden
  • Muziek tekst
  • Karaoke via Youtube
  • Enthousiasme
  • Een lied die iedereen kent

Vraag aan de kinderen naar welke liedjes zij luisteren


Welke liedjes maakt hun blij? Maak daar een top 2 van. Het kiezen van het liedje kan je makkelijk doen door de meeste stemmen te laten gelden.

Uitprinten van tekst


Zoek de tekst op via het internet en print die uit door het eerst te kopiëren en te plakken op een Word-document. Via Youtube is er altijd een instrumentale versie van het desbetreffende lied te vinden. Meestal weten de kinderen al heel goed welke karaoke zij mooi vinden. Vraag het aan de kids.

Drempel


Vooral plezier hebben en niet te veel letten op vals zingen. Lekker doen alsof je thuis in je eigen woonkamer bent en heerlijk luidkeels zingen. Vaak zorgt dit voor een ontspannen sfeer waarin de kinderen de remmen losgooien. Veel zangplezier!


3.2.20

dinsdag 28 januari 2020

,

Arie

tekening Lucienne Kohler
De directeur van de school noemt hem Arie Bombarie; de Surinaamse overblijfmedewerker die zomer en winter altijd een zonnebril draagt en een muts op heeft. Hij kijkt vaak streng terwijl hij over het schoolplein heen bast. De kinderen zijn allemaal een beetje bang voor hem.

Ajacied


Als we na de overblijf samen oplopen draait hij zich opeens om en zegt: ‘Dus jij gooit het hek steeds weer voor mijn neus dicht, terwijl ik ‘m wel altijd voor jou openhoud? Leuk is dat!’ Ik schiet ik in de lach en het ijs is gebroken.

Hard Gras


We raken aan de praat over voetbal, waarom weet ik niet want ik heb daar niets mee. Arie des te meer: Hij noemt zich Ajacied.
‘Dat is grappig,’ zeg ik. ‘Ik heb een gedicht geschreven over Ajax.’ Het is het enige voetbalgedicht wat ik ooit schreef. ‘Ken je het voetbaltijdschrift van Henk Spaan Hard Gras? Daar staat mijn gedicht in.’ ‘Nooit van gehoord, maar dat gedicht wil ik wel graag lezen!’

Later!


Een paar weken lang vergeet ik om het uit te printen. Elke dag vraagt hij: ‘Hey, waar is mijn gedicht?’ ‘Morgen!’ roep ik over het schoolplein terug. Ik denk aan een Surinaams ex-vriendje dat altijd riep: Later! En dat je dan wist dat dat nooit zou gebeuren.

‘Daar heb je je vriendinnetje weer!’roepen zijn mannelijke collega’s, wanneer ik een print van mijn gedicht bij mij heb in een plastic mapje. Arie straalt alsof hij een cadeau krijgt voor zijn verjaardag. Als hij het gedicht oprolt en in zijn zak steekt wil ik zeggen: ‘Niet oprollen, dan kreukt het zo!’ Maar dat lijkt mij nogal schooljuffrouw-achtig dus ik zie het met lede ogen aan en vraag mij af of hij het ooit echt zal lezen.

Huts


De volgende dag komt hij naar mij toe: ’Ik heb je gedicht voorgelezen in de klas. Het leek mij echt iets voor de kinderen omdat het gaat over voetballers die begonnen zijn op het pleintje in de straat. Ze vonden het heel mooi. Als je weer eens iets hebt hou ik mij aanbevolen.’

Ik heb hem nog niet verteld dat ik ook een blog heb met verhalen over de overblijf. Ik heb die voorgelezen in mijn klas, maar moest het qua populariteit afleggen tegen de Nederlandstalige rappers zoals The Blockparty & Esko met Huts of Broederliefde met Mi no lob. Benieuwd wat hij vindt van de onstuitbare opmars van Surinaamse en Marokkaanse ritmes in de Nederlandse muziekcultuur. Later!


28.1.20

dinsdag 14 januari 2020

,

Waarom kinderen boos worden

Boosheid is een emotie die we over het algemeen moeilijk vinden om mee om te gaan. Hoe is dat voor jou? Heb jij dat ook? We reageren vaak volautomatisch boos terug. Gaat het om blijheid of verdriet dan is dat makkelijker om op te reageren. Boosheid werkt storend in het contact dat we met elkaar hebben. Het wordt meestal uitgelokt door een probleem in de omgang met anderen.

Dit roept boosheid op


Een kind wordt boos als:
  • hij iets wil hebben maar het niet krijgt, hij voelt frustratie
  • hij iets wil doen wat nu niet kan, hij voelt frustratie
  • hij voelt zich tekort gedaan of benadeeld en heeft het idee dat dit opzettelijk gebeurt
  • hij voelt zich bedreigd, hij voelt angst

Ben je vol emotie dan ben je niet in staat om een probleem goed op te lossen. De emotie moet eerst zakken. Dat herken je vast.

Hulp in plaats van straf


Er wordt vaak straf gegeven als een kind heel boos heeft gereageerd. Wist je dat straf het kind niet verder helpt? Kinderen die vaak boos worden hebben juist hulp nodig. Daar wringt het. We hebben in de TSO beperkte tijd. Doorgaan met zinloos straffen leidt echter tot verwijdering van elkaar. Tot slechter luisteren.

Sommige kinderen herkennen boosheid bij zichzelf en bij anderen niet goed. Ze hebben (nog) moeite met het beheersen van hun boosheid. Er is dan hulp nodig om:
  • boosheid bij zichzelf te herkennen
  • de mate van boosheid die wordt gevoeld te kunnen aangeven
  • het gevoel van boosheid af te laten nemen

Probeer het eens uit


Heb jij kinderen in de groep die moeite hebben met het beheersen van boosheid? Vraag de leerkracht welke ondersteuning hij of zij biedt en wat jij tijdens het overblijven zou kunnen doen. Probeer te helpen. Laat het niet uit de hand lopen. Zeg bij een situatie buiten bijvoorbeeld: ‘Ik kom naar je toe omdat ik een boos gezicht zie en ik je steeds harder hoor schreeuwen. Er gaat iets niet naar je zin. Klopt dat? Zeg vervolgens: ‘Ik weet dat even rustig worden heel goed helpt.’ Vraag vervolgens wat zou kunnen helpen om de boosheid te laten zakken.

14.1.20

dinsdag 17 december 2019

, ,

Kerstmaterialen

Spelen, knutselen en kleuren in de sfeer van Kerst. Doe inspiratie op en download materialen bij Yurls en Internetwijzer en geen kind hoeft zich nog te vervelen in de laatste dagen voor de Kerst!
17.12.19

vrijdag 13 december 2019

Het continurooster breekt leraren op

foto Pixabay
Het oprukkende continurooster in het basisonderwijs zet pauzes van leerkrachten onder druk. “Op papier lijkt het goed geregeld, maar in de praktijk werkt het niet.”

Lees verder bij AOb
13.12.19
,

Geen hoofddoek

tekening Lucienne Kohler
Fatima heeft een zee aan heimwee in haar ogen. Als ik haar groet raakt ze me altijd even aan.

Op mijn vorige school werd ik als nieuwe overblijfmedewerker naar het bijgebouw verbannen. Ik zeg ‘verbannen’ omdat in het hoofdgebouw voornamelijk Nederlanders werkten en in het bijgebouw meer vrouwen van Marokkaanse afkomst.

Ik ging er meteen gezellig tussen zitten en genoot van de onbekende klanken om mij heen die mijn werk een exotisch tintje gaven. Al snel vertelde een Nederlandse vrouw die er ook werkte dat ze het zo vervelend vond dat de moslima’s in hun eigen taal bleven praten terwijl zij ernaast zat. Nu hield ze maar afstand. Ze keek mij aan met een blik alsof ik moest kiezen; of bij haar komen zitten, of mij aansluiten bij de groep Marokkaanse vrouwen. Ik had begrip voor haar verhaal, maar omdat ik te zijner tijd de coördinatie zou gaan doen, leek het mij niet verstandig om een bepaalde groep buiten te sluiten.

Gratis tramkaartje


Ik bleef natuurlijk praten met de Marokkaanse vrouwen. Een van hen had een zoon die aan de universiteit studeerde, daar was zij erg trots op. Ik kon van alles vragen over haar leven en ik vertelde over mijn overblijftijd op een ‘zwarte’ school in de Amsterdamse Diamantbuurt.

Op de tramhalte begonnen moslima’s, die ik niet kende, spontaan tegen mij te praten. Ik kreeg zomaar een tramkaartje dat nog twee uur geldig was in mijn hand gedrukt. Steeds vaker zag ik donkere ogen vanonder hoofddoeken met belangstelling naar mij staren in de straten van Nieuw-West. Of was ik het zelf die mijn omgeving anders was gaan zien?

‘Jij ouwehoert te veel met je collega’s,’ onderbrak de vrouw, die zich nog steeds buitengesloten voelde, het gesprek met een moslima. Het was een chique ogende dame, maar de buitenkant zegt niets.

Rouw


‘Wat zie je er mooi uit zo in het wit,’ zeg ik tegen Fatima. Ik ga er vanuit dat ze in feeststemming is. Ze glimlacht, maar haar ogen staan droeviger dan ooit. Ze legt met handen en voeten uit dat in haar cultuur wit een rouwkleur is. Haar man is vorige week overleden na een lang ziekbed.

'Hey,' zegt een kind uit de kleuterklas bij de kapstok op de gang tegen mij. 'Ben jij ook van de overblijf?' 'Ja, hoezo?’ 'Waarom heb jij dan geen hoofddoek om?' Ik slik en sta even met mijn mond vol tanden.


13.12.19

donderdag 12 december 2019

,

Columnist Rian van Nuland - Diëtist

Mijn naam is Rian van Nuland. Ik ben geboren en getogen in Brabant en heb een praktijk als kinderdiëtist in Tiel. Daarnaast werk ik als diëtist in het ziekenhuis van Tiel waar ik kinderen en volwassenen zie.

Diëtist


Een diëtist is iemand die veel weet over eten en drinken en gezondheid, zeg ik vaak tegen kinderen. Zij kan je helpen om de goede voeding te kiezen. Daarbij houdt ze rekening met wat jij lekker vindt en met klachten die je misschien heb, of met beweging en sporten.

Als je ziek bent of een allergie hebt, moet de voeding soms worden aangepast. Dat noemen we een dieet. De diëtist gaat proberen ervoor te zorgen dat jij je beter voelt. Bijvoorbeeld dat je geen buikpijn meer hebt, minder vaak moe bent, goed groeit of een gezonder gewicht krijgt.

Schrijven


Ik vind het heel leuk om te schrijven. Daarom heb ik in 2017 een eigen website gemaakt waarop ik iedere week iets schrijf over wat ik meemaak als diëtist.

School


Mijn kinderen (een dochter van 17 en een zoon van 14 jaar) zaten op een basisschool waar ze een continurooster hadden. De school was een open ruimte zonder klaslokalen en centraal punt was het ‘restaurant’, zoals dat sjiek heette. Aan tafeltjes onder kleurige parasols aten de leerlingen in groepjes op verschillende tijden. Het was er gezellig, merkte ik als ik eens een dagje mocht meelopen. Een fijne omgeving om te eten en drinken.

Columns


Voor Overblijf Magazine zal ik schrijven over eten en drinken. Dat zal niet altijd nieuwe informatie zijn. Maar mijn ervaring is dat het goed is om te herhalen. Zoals ik zelf regelmatig iets lees waar ik weer even inspiratie uit haal. Zo hoop ik kleine inzichten te geven waar de lezer weer even op een spoor wordt gezet.

Ik wens je veel leesplezier. Als je het leuk vindt, kijk dan ook eens naar mijn site rianschrijft.blogspot.com die je ook kunt volgen via je google-account of via een berichtje naar lezen@rianvannuland.nl.

Met hartelijke groet,


12.12.19

maandag 11 november 2019

, ,

‘Jij spreekt geeneens goed Nederlands’

In de TSO zijn steeds meer mensen werkzaam waarbij Nederlands niet de moedertaal is. Als kinderen worden aangesproken op gedrag vinden ze dit over het algemeen niet leuk. Sommigen reageren direct met een opmerking. Dit varieert van ‘je bent mijn moeder niet’ tot ‘jij spreekt geeneens goed Nederlands!’ Het is afreageerruimte die kinderen op die manier pakken. De een ervaart dit soort opmerkingen als heel brutaal, de ander vindt het wel meevallen. Hoe is dat voor jou? Hoe zou jij reageren?

Dat klopt. Ik leer Nederlands.


Een tso medewerker die onlangs ook zo’n opmerking kreeg over haar Nederlands reageerde als volgt:
‘Dat klopt. Jij bent hier op school. Ik ga ook naar een school. Ik leer daar Nederlands praten en schrijven. Het is een moeilijke taal voor mij. Voor jou niet he? Weet je dat mijn taal heel andere letters heeft? Ze pakt pen en papier en begint de naam van de jongen in het Arabisch te schrijven. Verbaasd kijkt hij hoe ze van rechts naar links schrijft en welke tekens er op het papier verschijnen. ‘Wouw, is dat mijn naam?’, vraagt hij. Ze knikt. Hij vindt het prachtig en roept zijn vrienden er bij.

De jongens willen ook graag weten hoe hun naam er in het Arabisch uitziet. Haar rustige reactie op de opmerking van de jongen zorgt ervoor dat er een verbinding ontstaat tussen haar wereld en zijn wereld. Ze is vanwege het oorlogsgeweld gevlucht uit Syrië en blij tijdens de overblijftijd op de school aan het werk te zijn. Ze leert de kinderen inmiddels ook het alfabet en de uitspraak van de letters.

Een positieve verandering


Het gezag van deze tso medewerker en ook het ontzag voor haar heeft een positieve verandering doorgemaakt. Dit is wat er kan gebeuren als je niet gelijk boos reageert en snapt dat het ook gewoon een constatering van een feit is.


11.11.19