donderdag 24 maart 2016

rubriek: ,

Toekomst van de TSO: Deel 2 - Zorg tussen de middag

De laatste tijd verschijnen er in de media steeds meer berichten over het aanpassen van de schooltijden van het primair onderwijs. In 3 delen wordt een inkijkje te geven in deze materie en welke gevolgen dit kan hebben voor de tussenschoolse opvang. In Deel 4 wordt naar andere schooltijden gekeken vanuit het belang van de kinderen.


Zorg tussen de middag


De invoering van andere schooltijden en de verplichte pauzes voor leerkrachten heeft ook gevolgen voor de zorg tussen de middag van de basisschoolleerling. Eén van de voorwaarden in de arbeidstijdenwet is dat er na 5,5 uur arbeid een rustpauze voor de leerkracht moet zijn van minimaal 30 minuten, eventueel verdeeld in 2 maal 15 minuten.

Lunchpauze voor de leerkracht


Bij een lestijd van 8.00 tot 14.00 uur, bijvoorbeeld bij het 5 gelijke dagen-model (zie Deel 1), is de werktijd van de leerkracht, als deze ook luncht met de kinderen, inclusief een kwartier voor en na de lestijd dus 6,50 uur. Dit conflicteert met de arbeidstijdenwet. Ook moet een leerkracht de locatie kunnen verlaten in deze verplichte rustpauze.

Leerkracht, niet-lesgevend personeel, vrijwillige tso-medewerker en pleinwacht


Sommige scholen lossen dit op door niet-lesgevend personeel in te zetten in de ochtend- en lunchpauze, of de zorg voor de leerlingen in de lunchpauze over te dragen aan vrijwilligers (Tussenschoolse opvang) of de vrijwilligers alleen in te zetten als toezichthoudende pleinwacht.
Het kan ook gebeuren dat eerst de eigen leerkracht een kwartier met de leerlingen luncht en daarna alsnog de zorg wordt overgedragen aan vrijwilligers, die dan als pleinwacht fungeren.

Integraal Kindcentrum


Binnen een Kindcentrum (zie Deel 1), waar de coördinatie van de Tussenschoolse opvang vaak wordt verzorgd door een pedagogisch medewerker van de kinderopvangorganisatie, zal de hulp van vrijwillige tussenschoolse opvang medewerkers noodzakelijk blijven. Dit in verband met de groeiende groep kinderen die de lunchtijd op school doorbrengt en het drukken van personeelskosten.
Ook al organiseert een kinderopvangorganisatie de tussenschoolse opvang, dan blijft de opvang wettelijk vallen onder de Wet primair onderwijs en is er dus geen recht op kinderopvangtoeslag.

Schooltijd, les- en onderwijstijd


Schooltijd is de tijd dat leerlingen verplicht op school aanwezig zijn. Les- of onderwijstijd is dat deel van de schooltijd die bijdraagt aan het behalen van een onderwijsopdracht. De schoolgids moet informatie bevatten over de wijze waarop de verplichte onderwijstijd wordt benut.

Ook zijn er scholen die de lunchtijd willen aanmerken als onderwijstijd. Zij stellen dat er tijdens de lunchtijd gewerkt wordt aan de kerndoelen zoals zelfredzaamheid, sociale vaardigheden etc.

Gelukkig heeft de onderwijsinspectie voor de lunchpauze diverse strikte richtlijnen opgesteld, zodat ook voor de leerlingen de lunchpauze een rustmoment is van minimaal een half uur tussen de leermomenten. Zie onderwijsinspectie.nl/lunchtijd-en-onderwijstijd.

Lunchen op school blijft


De aanpak voor de Tussenschoolse opvang kan dan zijn:
  1. Lunchen met de leerkracht en daarna vrij spelen met pleinwachten of TSO vrijwilligers;
  2. Lunchen met niet lesgevend personeel en daarna vrij spelen met pleinwachten of TSO vrijwilligers;
  3. Lunchen met leerkracht en TSO medewerker en daarna vrij spelen met de TSO medewerker;
  4. Lunchen met TSO medewerker en daarna vrij spelen onder toezicht van de TSO medewerker;
  5. Lunchen met de leerkracht als onderwijsopdracht en daarna een half uur vrij spelen met de leerkracht;
  6. Lunchen en toezicht bij de speelmomenten door leerkrachten in wisseldienst.
Zowel bij het 5 gelijke dagen-model als bij het bioritme-model, continurooster of 7 tot 7 model, blijft er altijd een lunchmoment en een tijd van vrij spelen. Belangrijker is dus wie hier de begeleidings- en toezichttijd invult.

Scholing en VOG blijven verplicht


In alle gevallen, waarbij de begeleiding of toezicht wordt toevertrouwd aan niet-pedagogisch gediplomeerde krachten, blijft de Wet Primair Onderwijs artikel 45 van kracht.
Deze wet schrijft o.a. voor dat 50% van diegene die met het toezicht op de leerlingen belast zijn scholing hebben gevolgd op het gebied van overblijven en allen dienen in het bezit te zijn van een Verklaring omtrent gedrag (VOG).

Afstand van school naar huis


Het kan het voorkomen dat als de middagpauze korter wordt, bijvoorbeeld 45 minuten in plaats van 60 of 75 minuten. Er is dan voor sommige kinderen te weinig tijd is om naar huis te gaan. Dit geldt zeker voor landelijk gelegen dorpen en steden met grote buitengebieden en dus langere (fiets)afstanden van en naar school. Ook al is er dan geen verplichting om de middagpauze op school door te brengen, hebben deze kinderen is er dan vaak geen keuze. Overleg over het dan wel of niet verplichten van een geldelijke bijdrage kunt u dan voorleggen aan de schoolinspectie.

Deel 3 - Invoeren andere tijden